پاسخ به رایجترین سوالات شما درباره ارتودنسی
در این صفحه پرتکرارترین پرسشهای بیماران درباره ارتودنسی، از سن مناسب شروع درمان و انواع روشها تا هزینه، مراقبت و نگهدارنده را به زبان ساده پاسخ دادهایم. اگر پاسخ سوال خود را پیدا نکردید، از فرم «پرسیدن سوال جدید از دکتر» استفاده کنید.
واژه ارتودنسی از دو بخش اورتو به معنی صاف و مستقیم و ادونتوس به معنی دندان ها تشکیل شده است بنابراین واژه ارتودنسی به معنی صاف و هم راستا کردن دندان ها است . ارتودنسی شاخه ای از دندانپزشکی است که برای درمان ، پیشگیری از ناهنجاری های دهان و فک کاربرد دارد . متخصص ارتودنسی باید پس از معاینه و بررسی شرایط بیمار مسیر درمان را تشخیص دهد . افرادی که از ناصاف بودن دندان ها و ناهنجاری های فک خود رنج می برند می توانند ازاین درمان استفاده کنند .
متخصص ارتودنسی پس از پایان دوره دندانپزشکی عمومی، چند سال آموزش تخصصی در زمینه تشخیص و درمان نامرتبی دندانها و ناهنجاریهای فک و صورت میگذراند. طراحی طرح درمان، انتخاب نوع دستگاه و کنترل حرکت دندانها نیاز به این دانش تخصصی دارد؛ به همین دلیل درمانهای ارتودنسی، بهویژه موارد پیچیده، بهتر است زیر نظر متخصص ارتودنسی انجام شود.
افرادی که دندانهای نامرتب، شلوغی یا فاصله بین دندانها، جلوآمدگی یا عقبرفتگی فک، کراسبایت، اوپنبایت، دیپبایت یا مشکل در جویدن و تکلم دارند، کاندید درمان ارتودنسی هستند. تشخیص نهایی نیاز به درمان پس از معاینه و بررسی رادیوگرافیها توسط متخصص انجام میشود.
خیر. ارتودنسی علاوه بر زیبایی لبخند، به جویدن بهتر، توزیع صحیح نیروهای جویدن، تمیز کردن آسانتر دندانها و کاهش احتمال پوسیدگی، بیماری لثه و سایش غیرطبیعی دندانها کمک میکند.
براکت، سیم یا الاینر نیروی ملایم و پیوستهای به دندان وارد میکنند. استخوان اطراف ریشه در سمت فشار بهآرامی تحلیل رفته و در سمت مقابل استخوان جدید ساخته میشود؛ به این ترتیب دندان بهتدریج و بهصورت کنترلشده در جای جدید خود قرار میگیرد.
معمولاً عکسهای رادیوگرافی پانورامیک و سفالومتری، عکسهای داخل و خارج دهانی و قالب یا اسکن دیجیتال دندانها تهیه میشود. این مدارک به متخصص کمک میکند طرح درمان دقیق، مدت تقریبی و هزینه درمان را مشخص کند.
بله. پیش از نصب دستگاه، پوسیدگیها باید درمان و جرمگیری انجام شود و لثهها سالم باشند. شروع درمان با دهان سالم، خطر پوسیدگی و التهاب لثه را در طول ارتودنسی کاهش میدهد.
درمان ارتودنسی را از اواخر ۳ سالگی تا زمانی که دندان ها وجود دارند می توان انجام داد . بهترین سن برای ارتودنسی ۱۲ سالگی است . بهترین سن برای درمان ارتودنسی حدود ۱۲ سالگی است و پس از ۱۲ سالگی درمان باید محافظه کارانه تر انجام شود . پس از ۳۰ سالگی افراد اندکی دچار تحلیل استخوان در فک می شوند و درمان ارتودنسی با محدودیت های بیشتری انجام می شود .
انجمن ارتودنتیستهای آمریکا توصیه میکند اولین معاینه ارتودنسی در حدود ۷ سالگی انجام شود. در این سن بسیاری از مشکلات رشد فک و رویش دندانها قابل تشخیص است و در صورت نیاز میتوان با درمان زودهنگام از شدت مشکلات بعدی کاست.
درمان دوره اول معمولاً بین ۷ تا ۱۰ سالگی و با هدف هدایت رشد فکها، ایجاد فضا برای دندانهای دائمی یا اصلاح عادتهای نادرست انجام میشود. همه کودکان به این درمان نیاز ندارند و تصمیم آن پس از معاینه گرفته میشود.
بله. ارتودنسی محدودیت سنی ندارد و تا زمانی که لثه و استخوان نگهدارنده دندانها سالم باشد، در هر سنی قابل انجام است. در بزرگسالان ممکن است درمان کمی طولانیتر باشد و هماهنگی با سایر درمانهای دندانپزشکی لازم شود.
ادامه درمان ارتودنسی در بارداری معمولاً مشکلی ندارد، اما تهیه رادیوگرافیها و شروع درمان جدید بهتر است با هماهنگی پزشک و ترجیحاً پس از بارداری انجام شود. به دلیل تغییرات هورمونی، لثهها در این دوران حساسترند و رعایت بهداشت اهمیت بیشتری دارد.
ادامه این عادتها پس از رویش دندانهای دائمی میتواند باعث جلوآمدگی دندانهای جلو، اوپنبایت و باریک شدن فک بالا شود. معاینه زودهنگام کمک میکند علت برطرف و از پیشرفت ناهنجاری جلوگیری شود.
برای همه افراد نمی توان یک روش را مناسب دانست . زیرا کارایی روش های ارتونسی به عوامل گوناگونی نظیر نوع ناهنجاری ، سن بیمار ، شدت ناهنجاری و .. بستگی دارد . در سنین بزرگسالی بیمار بهتر است از ارتودنسی ثابت استفاده کند زیرا به دلیل رشد کردن کامل فک ها ارتودنسی متحرک تأثیر چندانی بر روی بیمار نخواهد داشت و کاربرد ندارد . ارتودنسی متحرک در سنین ۱۴- ۱۲سال کاربرد دارد . اگر تصمیم به ارتودنسی گرفته اید بر روی روشی اصرار نورزید و تشخیص نوع درمان را به پزشک متخصص بسپارید .
در ارتودنسی ثابت، براکتها روی دندان چسبانده میشوند و بیمار نمیتواند آنها را خارج کند؛ این روش برای جابهجایی دقیق دندانها در اغلب بیماران به کار میرود. دستگاههای متحرک قابل خارج کردن هستند و بیشتر در کودکان در حال رشد یا برای اصلاحات محدود و نگهداری نتیجه درمان استفاده میشوند.
براکتهای سرامیکی همرنگ یا شفاف هستند و کمتر به چشم میآیند. کارایی آنها نزدیک به براکتهای فلزی است، اما کمی شکنندهترند و کشهای اطراف براکت ممکن است با مصرف چای، قهوه یا مواد رنگی تغییر رنگ دهند.
در این روش بهجای براکت و سیم، از مجموعهای از قالبهای شفاف و متحرک استفاده میشود که هر یک تا دو هفته یک بار تعویض میشوند. الاینرها تقریباً دیده نمیشوند، اما برای نتیجه مطلوب باید روزانه حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت استفاده شوند و فقط هنگام غذا خوردن و مسواک زدن خارج شوند.
خیر. بسیاری از نامرتبیهای خفیف تا متوسط با الاینر قابل درمان هستند، اما در برخی ناهنجاریهای شدید فکی یا حرکات پیچیده دندان، ارتودنسی ثابت نتیجه قابل پیشبینیتری دارد. انتخاب روش پس از معاینه انجام میشود.
در ارتودنسی لینگوال براکتها در سطح داخلی دندانها نصب میشوند و از بیرون دیده نمیشوند. این روش برای افرادی که ظاهر برایشان بسیار مهم است مناسب است؛ ممکن است در هفتههای اول کمی تغییر در تلفظ و تماس زبان با براکتها احساس شود.
در براکتهای سلفلایگیت (مانند سیستم دیمون) سیم با یک درپوش کوچک در براکت نگه داشته میشود و نیازی به کش یا مفتول ندارد. این براکتها اصطکاک کمتری دارند و تمیز کردن آنها سادهتر است، اما انتخاب آنها به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
دستگاههای فانکشنال برای کودکان و نوجوانان در حال رشد به کار میروند و با هدایت رشد فکها، مشکلاتی مانند عقب بودن فک پایین را اصلاح میکنند. اثربخشی این دستگاهها به زمانبندی درست در دوره رشد بستگی دارد.
اکسپندر دستگاهی است که برای عریض کردن فک بالا در موارد باریکی فک یا کراسبایت استفاده میشود. این دستگاه بیشتر در سنین رشد کاربرد دارد و فضای لازم برای ردیف شدن دندانها را نیز فراهم میکند.
در برخی موارد مانند کج بودن یک دندان یا بستن یک فاصله کوچک، ارتودنسی محدود یا تکدندان امکانپذیر است. البته باید بررسی شود که جابهجایی آن دندان، بایت و دندانهای دیگر را دچار مشکل نکند.
در بزرگسالانی که ناهنجاری فکی شدید دارند (مانند جلوآمدگی یا عقبماندگی زیاد فک یا عدم تقارن صورت)، فقط با جابهجایی دندانها نمیتوان به نتیجه مطلوب رسید. در این شرایط درمان ارتودنسی قبل و بعد از جراحی فک، با هماهنگی جراح فک و صورت انجام میشود.
نصب براکتها دردناک نیست و معمولاً نیازی به بیحسی ندارد. پس از نصب و هر بار تنظیم سیم، ممکن است چند روز حساسیت و فشار در دندانها احساس شود که بهتدریج برطرف میشود. در این روزها مصرف غذاهای نرم و در صورت نیاز مسکن ساده طبق توصیه پزشک کمککننده است.
بله. در هفتههای اول، بافتهای داخل دهان به براکتها عادت میکنند و ممکن است دچار سایش یا زخمهای کوچک شوند. استفاده از موم ارتودنسی روی براکتها و دهانشویه آبنمک ولرم به بهبود سریعتر کمک میکند.
در این شرایط با کلینیک تماس بگیرید تا زمان مناسب برای ترمیم تعیین شود. تا آن زمان میتوانید با قرار دادن موم ارتودنسی روی انتهای سیم یا براکت از آسیب به گونه جلوگیری کنید. از بریدن یا خم کردن سیم بهتنهایی خودداری کنید.
ممکن است در چند روز اول، بهویژه در ارتودنسی لینگوال یا الاینر، تلفظ برخی حروف کمی تغییر کند. معمولاً زبان ظرف چند روز تا دو هفته به شرایط جدید عادت میکند.
بله. برای ورزشهای برخوردی استفاده از محافظ دهانی مخصوص ارتودنسی توصیه میشود. نوازندگان سازهای بادی معمولاً پس از یک دوره کوتاه سازگاری مشکلی نخواهند داشت.
کشهایی که بین براکتهای فک بالا و پایین بسته میشوند برای اصلاح رابطه فکها و بایت به کار میروند. اثر آنها به استفاده مداوم طبق دستور متخصص بستگی دارد و استفاده نامنظم، طول درمان را افزایش میدهد.
بیمار بعد از هر وعده غذایی باید بهداشت دهان و دندان خود را رعایت کند زیرا باقی ماندن مواد غذایی در پشت سیم ها و کش ها باعث رشد میکروب و پوسیدگی دندان می شود بنابراین در طول درمان ارتودنسی بیمار باید مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده کند .در حین درمان ارتودنسی ثابت به دلیل وجود براکت ها و سیم های ارتودنسی ممکن است رنگ دندان ها اندکی تیره تر شود که توسط پالیشنگ برطرف خواهد شد .
از خوراکیهای سفت، چسبناک و ترد مانند آجیل سخت، تافی، آدامس، پفک ذرت، یخ، نان خشک و گاز زدن مستقیم میوههای سفت مانند سیب و هویج خودداری کنید. بهتر است میوهها و غذاهای سفت را به قطعات کوچک برش دهید. رعایت این نکات از کنده شدن براکتها و طولانی شدن درمان جلوگیری میکند.
پس از هر وعده غذایی با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید، اطراف براکتها و خط لثه را با دقت تمیز کنید. استفاده از مسواک بیندندانی، نخ دندان مخصوص ارتودنسی یا واترجت و دهانشویه فلورایددار به کاهش پوسیدگی و التهاب لثه کمک میکند.
این لکهها نشانه دمینرالیزاسیون (شروع پوسیدگی) هستند و در اثر باقی ماندن پلاک میکروبی اطراف براکتها ایجاد میشوند. رعایت دقیق بهداشت، کاهش مصرف قند و نوشیدنیهای اسیدی و استفاده از فلوراید بهترین راه پیشگیری است.
خیر؛ قبل از خوردن غذا و نوشیدنیهای غیر از آب باید الاینرها خارج شوند. پس از غذا دندانها را مسواک بزنید و سپس الاینر را دوباره قرار دهید تا هم الاینر تغییر رنگ ندهد و هم مواد غذایی در تماس طولانی با دندانها نباشند.
معمولاً سفید کردن دندانها پس از برداشتن براکتها توصیه میشود تا رنگ سطح دندان یکنواخت شود. در صورت استفاده از الاینر، در برخی موارد با نظر متخصص امکان بلیچینگ وجود دارد.
هزینه درمان به نوع دستگاه (فلزی، سرامیکی، لینگوال یا الاینر)، شدت ناهنجاری، درمان یک فک یا دو فک، مدت درمان و نیاز به درمانهای تکمیلی بستگی دارد. هزینه دقیق پس از معاینه و تهیه طرح درمان اعلام میشود. برای آشنایی با تعرفهها میتوانید صفحه قیمت ارتودنسی را ببینید.
بله. در کلینیک دکتر ناصری برای بسیاری از درمانها شرایط پرداخت اقساطی در نظر گرفته شده است. جزئیات پیشپرداخت و تعداد اقساط پس از معاینه و تعیین طرح درمان بهصورت شفاف اعلام میشود.
پوشش هزینه ارتودنسی به نوع قرارداد بیمه تکمیلی شما بستگی دارد. برخی بیمهها بخشی از هزینه را پرداخت میکنند؛ پیشنهاد میکنیم پیش از شروع درمان شرایط را از بیمهگر خود استعلام کنید.
مدت درمان بسته به نوع ناهنجاری، سن بیمار و همکاری او معمولاً بین ۱۲ تا ۳۶ ماه است و میانگین آن حدود ۱۸ تا ۲۴ ماه است. اصلاحات محدود ممکن است تنها چند ماه زمان ببرند.
کنده شدن مکرر براکتها، استفاده نکردن از کشها یا الاینرها طبق دستور، غیبت در جلسات کنترل و رعایت نکردن بهداشت دهان از مهمترین عوامل طولانی شدن درمان هستند.
برخی روشها و فناوریها میتوانند در موارد خاص به حرکت سریعتر دندانها کمک کنند، اما سرعت درمان در نهایت تابع زیستشناسی استخوان و دندان است. وعدههای غیرواقعی درباره ارتودنسی چند هفتهای را با احتیاط بررسی کنید و تصمیم را به متخصص بسپارید.
پس از برداشتن براکتها، استخوان و لثه اطراف دندانها برای تثبیت در موقعیت جدید به زمان نیاز دارند. ریتینر از برگشت دندانها به جای قبلی جلوگیری میکند و بخش مهمی از درمان است.
ریتینر ثابت یک سیم نازک است که پشت دندانهای جلو چسبانده میشود و همیشه در دهان است. ریتینر متحرک (شفاف یا سیمی) قابل خارج کردن است. انتخاب نوع ریتینر و ترکیب آنها بر اساس شرایط هر بیمار توسط متخصص انجام میشود.
معمولاً در ماههای اول، ریتینر متحرک باید بیشتر ساعات شبانهروز استفاده شود و سپس فقط هنگام خواب. از آنجا که دندانها در تمام طول عمر کمی جابهجا میشوند، استفاده طولانیمدت از ریتینر طبق دستور متخصص بهترین راه حفظ نتیجه است.
بله، اگر از ریتینر بهدرستی استفاده نشود احتمال برگشت وجود دارد. مراجعه منظم برای کنترل ریتینر و استفاده مستمر از آن، این خطر را به حداقل میرساند.
خیر. براکتها با ابزار مخصوص جدا میشوند و باقیمانده چسب با دقت پالیش میشود. آسیب جدی به مینا در صورت رعایت اصول برداشتن براکت بسیار نادر است.
خیر. در بسیاری از بیماران بدون کشیدن دندان درمان انجام میشود. کشیدن دندان فقط در صورت شلوغی شدید یا جلوآمدگی زیاد دندانها و پس از بررسی دقیق مدارک تشخیصی پیشنهاد میشود.
ارتودنسی میتواند با اصلاح موقعیت دندانها و لبها نیمرخ صورت را هماهنگتر کند. در کودکان در حال رشد، هدایت رشد فکها اثر بیشتری دارد؛ در بزرگسالان با ناهنجاری شدید فکی، تغییر قابل توجه صورت معمولاً نیازمند جراحی فک است.
بله. بستن فاصله بین دندانها از کاربردهای رایج ارتودنسی است. پس از بسته شدن فاصله، استفاده از ریتینر برای جلوگیری از باز شدن دوباره آن ضروری است.
بله، به شرط آنکه بیماری لثه پیش از شروع درمان کنترل شده باشد. در این بیماران همکاری با متخصص لثه و رعایت دقیق بهداشت در طول درمان اهمیت بیشتری دارد.
در برخی موارد دندانهای مجاور به فضای دندان از دست رفته متمایل میشوند. ارتودنسی پیش از ایمپلنت یا پروتز میتواند فضای مناسب را ایجاد و نتیجه درمان ترمیمی را بهتر کند.
مشکلات مفصل فک علل مختلفی دارند و ارتودنسی درمان قطعی همه آنها نیست. در برخی بیماران اصلاح بایت به کاهش علائم کمک میکند؛ ارزیابی دقیق علت پیش از تصمیمگیری ضروری است.
در برخی مراکز از لیزر کمتوان برای کاهش حساسیت پس از تنظیم سیم یا کمک به حرکت دندانها استفاده میشود. لیزر جایگزین براکت یا الاینر نیست و فقط یک روش کمکی در کنار درمان ارتودنسی است. برای اطلاعات بیشتر صفحه ارتودنسی لیزری را ببینید.
به تخصص و سوابق پزشک، نمونهکارهای واقعی قبل و بعد، نظرات بیماران، تجهیزات کلینیک، شفافیت در هزینهها و دسترسی آسان به مطب توجه کنید. توضیحات بیشتر در صفحه درباره ما آمده است.
سوال شما توسط تیم کلینیک بررسی و پاسخ داده میشود. برای مشاوره سریعتر میتوانید تماس بگیرید.