ارتودنسی سرامیکی همان ارتودنسی ثابت است، با این تفاوت که براکتها از سرامیک همرنگ دندان یا شفاف ساخته میشوند و از فاصله معمولی گفتوگو کمتر به چشم میآیند. سیم، کش و روند درمان مشابه ارتودنسی فلزی است. این روش بیشتر برای نوجوانان بزرگتر و بزرگسالانی مناسب است که ظاهر براکت در طول درمان برایشان مهم است و میتوانند کمی مراقبت بیشتری داشته باشند.
انتخاب بین سرامیکی، فلزی یا الاینر به نوع ناهنجاری، سن و عادتهای غذایی شما بستگی دارد و فقط پس از معاینه و بررسی رادیوگرافی قابل تصمیمگیری است.

ارتودنسی سرامیکی در یک نگاه
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| نوع درمان | ثابت؛ براکت روی سطح جلویی دندان چسبانده میشود |
| ظاهر | همرنگ دندان یا شفاف؛ از نزدیک قابل تشخیص است |
| مناسب برای | نوجوانان بزرگتر و بزرگسالانی که زیبایی در طول درمان برایشان اولویت دارد |
| محدودیت اصلی | شکنندهتر از فلز، اصطکاک بیشتر با سیم، نیاز به دقت در غذا خوردن |
| تغییر رنگ | خود براکت نسبتاً پایدار است؛ کشهای شفاف با چای، قهوه و زردچوبه زرد میشوند و در جلسات تنظیم تعویض میشوند |
| مدت درمان | بیشتر به شدت ناهنجاری بستگی دارد تا جنس براکت؛ متخصص پس از معاینه برآورد میکند |
| هزینه | معمولاً بیشتر از فلزی و کمتر از لینگوال |
ارتودنسی سرامیکی چیست و چه تفاوتی با «ارتودنسی نامرئی» دارد؟
در ارتودنسی سرامیکی، به هر دندان یک براکت کوچک سرامیکی چسبانده میشود و یک سیم ارتودنسی از شیار براکتها عبور میکند. متخصص در جلسات تنظیم، سیم را تعویض یا تنظیم میکند تا نیروی ملایم و پیوستهای دندانها را به موقعیت درست ببرد. سازوکار حرکت دندان دقیقاً مانند ارتودنسی ثابت فلزی است.

بعضی مراکز ارتودنسی سرامیکی را «نامرئی» مینامند، اما این تعبیر دقیق نیست. ارتودنسی نامرئی معمولاً به ارتودنسی شفاف (الاینر) گفته میشود که در آن بهجای براکت و سیم، پلاکهای شفاف متحرک استفاده میشود. براکت سرامیکی کمپیداتر از فلزی است، اما کاملاً نامرئی نیست؛ اگر میخواهید براکت اصلاً دیده نشود، ارتودنسی لینگوال یا الاینر گزینههای دیگری هستند.
انواع براکت سرامیکی
براکتهای سرامیکی همه یکسان نیستند و نوع آنها روی ظاهر، استحکام و اصطکاک اثر دارد:
- تککریستالی (شفاف): شفافیت بیشتری دارند و رنگ دندان از زیر آنها دیده میشود.
- چندکریستالی (همرنگ دندان): کدرترند و رنگی نزدیک به دندان دارند؛ رایجترین نوع براکت سرامیکی هستند.
- سرامیکی با شیار فلزی: شیار داخلی آنها فلزی است. پژوهشهای آزمایشگاهی نشان دادهاند اصطکاک این نوع با سیم کمتر از براکت سرامیکی معمولی است، هرچند هنوز کمی بیشتر از براکت فلزی است.
- سرامیکی خودبست (سلفلایگیتینگ): سیم را با یک دریچه کوچک نگه میدارند و به کش دور براکت نیاز ندارند؛ بنابراین مشکل زرد شدن کش را ندارند.
نوع براکت را متخصص بر اساس شرایط دندان و نوع حرکت لازم انتخاب میکند.
ارتودنسی سرامیکی برای چه کسانی مناسب است؟
ارتودنسی سرامیکی معمولاً گزینه مناسبی است برای:
- بزرگسالان و نوجوانان بزرگتری که به دلیل کار یا ارتباطات اجتماعی نمیخواهند براکت فلزی دیده شود؛
- کسانی که درمان ثابت برایشان مناسبتر از الاینر است، اما ظاهر برایشان مهم است؛
- افرادی که بهداشت دهان خوبی دارند و میتوانند از خوردن خوراکیهای خیلی سفت پرهیز کنند.
چه زمانی فلزی یا الاینر انتخاب بهتری است؟
در برخی شرایط، متخصص ممکن است براکت فلزی یا روش دیگری را پیشنهاد کند:
- ناهنجاریهای شدید یا درمانهای طولانی با نیروهای زیاد: براکت فلزی در برابر فشار مقاومتر است و اصطکاک کمتری با سیم دارد.
- تماس دندانهای بالا با براکتهای فک پایین (مثلاً در بایت عمیق): سرامیک از مینای دندان سختتر است و میتواند دندان مقابل را بساید. در این حالت معمولاً فقط فک بالا سرامیکی میشود یا از فلز استفاده میشود.
- مصرف زیاد سیگار، چای یا قهوه: کشها و اطراف براکت زودتر تغییر رنگ میدهند.
- ورزشهای برخوردی یا عادت جویدن اجسام سفت: خطر شکستن براکت بیشتر است.
- ناهنجاری خفیف تا متوسط و تمایل به دستگاه متحرک: الاینر شفاف ممکن است گزینه مناسبتری باشد، به شرط استفاده منظم از آن.

برای مقایسه جزئیتر، مقایسه کامل ارتودنسی سرامیکی و فلزی را بخوانید.
چرا ارتودنسی سرامیکی معمولاً برای کودکان پیشنهاد نمیشود؟
در کودکان و نوجوانان کمسن، خطر شکستن براکت در بازی و ورزش بیشتر است، مراقبت غذایی سختتر رعایت میشود و تماس دندانها با براکت سرامیکی میتواند به سایش مینای دندان مقابل منجر شود. به همین دلایل معمولاً براکت فلزی یا ارتودنسی کودکان با دستگاههای مخصوص سن رشد ترجیح داده میشود. تصمیم نهایی برای نوجوانان بزرگتر به همکاری و شرایط دندانی آنها بستگی دارد.
مزایا و معایب ارتودنسی سرامیکی
مزایای ارتودنسی سرامیکی
- کمتر دیده میشود و در عکس و گفتوگو کمتر جلب توجه میکند.
- مانند ارتودنسی ثابت فلزی، کنترل دقیقی روی حرکت دندان دارد و به همکاری روزانه بیمار برای پوشیدن دستگاه وابسته نیست.
- برای بسیاری از ناهنجاریهای خفیف تا متوسط و بخشی از موارد پیچیدهتر قابل استفاده است.
معایب ارتودنسی سرامیکی
- شکنندگی: سرامیک برخلاف فلز خم نمیشود و با ضربه یا گاز زدن خوراکی سفت ممکن است لبپر شود یا بشکند. برخی مطالعات بالینی، جدا شدن یا شکست براکت سرامیکی را بیشتر از فلزی گزارش کردهاند؛ هرچند نتایج همه مطالعات یکسان نیست.
- اصطکاک بیشتر با سیم: ممکن است حرکت دندان را در برخی مراحل کندتر کند. براکتهای دارای شیار فلزی این مشکل را کاهش میدهند.
- سایش دندان مقابل: اگر دندانهای فک مقابل روی براکت سرامیکی بنشینند، مینای آنها ممکن است ساییده شود.
- برداشتن براکت در پایان درمان: جدا کردن براکت سرامیکی به ابزار و دقت بیشتری نیاز دارد، زیرا خطر آسیب به مینای دندان در آن بیشتر از براکت فلزی گزارش شده است.
- هزینه بیشتر نسبت به براکت فلزی.
- تغییر رنگ کشها با برخی نوشیدنیها و ادویهها.
مقایسه ارتودنسی سرامیکی با ارتودنسی شفاف و لینگوال
| ویژگی | سرامیکی | شفاف (الاینر) | لینگوال (پشت دندانی) |
|---|---|---|---|
| محل و نوع دستگاه | ثابت، روی سطح جلویی دندان | متحرک، پلاک شفاف | ثابت، روی سطح داخلی دندان |
| میزان دیده شدن | کم؛ از نزدیک قابل تشخیص | بسیار کم | از جلو دیده نمیشود |
| وابستگی به همکاری بیمار | کم | زیاد؛ باید بیشتر ساعات شبانهروز طبق دستور پزشک استفاده شود | کم |
| محدوده درمان | طیف گسترده؛ در موارد شدید ممکن است فلزی ترجیح داده شود | بیشتر خفیف تا متوسط؛ بسته به سیستم و تشخیص متخصص | طیف گسترده، بسته به شرایط بیمار |
| محدودیت غذایی | پرهیز از خوراکیهای سفت و چسبناک | پلاک هنگام غذا خارج میشود | پرهیز از خوراکیهای سفت و چسبناک |
| تأثیر بر گفتار | معمولاً ناچیز | ممکن است در روزهای اول کمی تأثیر داشته باشد | در هفتههای اول بیشتر محسوس است |
| هزینه نسبی | بیشتر از فلزی | معمولاً بیشتر از سرامیکی | معمولاً بالاترین |
مراحل درمان ارتودنسی سرامیکی
- معاینه و تشخیص: بررسی دهان، عکسهای رادیوگرافی و قالب یا اسکن دیجیتال؛ متخصص مشخص میکند ارتودنسی سرامیکی برای شما مناسب است یا نه.
- چسباندن براکتها: سطح دندان تمیز و آماده میشود و براکتها با چسب مخصوص ارتودنسی در جای دقیق قرار میگیرند. این مرحله معمولاً درد ندارد.
- قرار دادن سیم: سیم از شیار براکتها عبور داده و با کش یا دریچه براکت نگه داشته میشود.
- جلسات تنظیم: در فواصل منظمی که متخصص تعیین میکند، سیم تعویض یا تنظیم و کشها عوض میشوند.
- برداشتن براکت و نگهدارنده: پس از پایان حرکت دندانها، براکتها با ابزار مخصوص برداشته میشوند و برای حفظ نتیجه، نگهدارنده (ریتینر) تجویز میشود.

روند کلی این مراحل مشابه ارتودنسی ثابت دو فک است.
مدت درمان با ارتودنسی سرامیکی
مدت درمان بیش از هر چیز به شدت ناهنجاری، نیاز یا عدم نیاز به کشیدن دندان، سن و پاسخ بدن به حرکت دندان بستگی دارد. اصطکاک بیشتر براکت سرامیکی ممکن است در برخی مراحل حرکت را کمی کندتر کند. همچنین هر براکتی که جدا یا شکسته شود و نیاز به نصب دوباره داشته باشد، میتواند درمان را طولانیتر کند؛ یک مطالعه در هر براکتِ شکستخورده بهطور میانگین حدود ۰٫۶ ماه افزایش طول درمان گزارش کرده است.
رعایت نوبتهای تنظیم و مراقبت از براکتها مؤثرترین کاری است که خود شما برای طولانی نشدن درمان میتوانید انجام دهید.
درد، تغییر رنگ و شکستن براکت سرامیکی
آیا ارتودنسی سرامیکی درد دارد؟
ناراحتی ارتودنسی از نیرویی است که دندانها را حرکت میدهد، نه از جنس براکت. معمولاً چند روز اول پس از نصب و بعد از جلسات تنظیم، دندانها کمی حساس میشوند. براکت سرامیکی کمی حجیمتر از فلزی است و ممکن است در روزهای اول لب و گونه را بیشتر اذیت کند؛ موم ارتودنسی این حس را کم میکند. برای مسکن، طبق توصیه پزشک عمل کنید.
آیا براکت سرامیکی رنگ میگیرد؟
بیشتر تغییر رنگی که دیده میشود مربوط به کشهای شفاف دور براکت است که با چای، قهوه و زردچوبه بهسرعت زرد میشوند. این کشها در جلسات تنظیم تعویض میشوند. خود براکت سرامیکی پایدارتر است، اما در پژوهشهای آزمایشگاهی، بعضی برندها پس از تماس طولانی با قهوه کمی تغییر رنگ نشان دادهاند. براکتهای خودبست به کش نیاز ندارند.
اگر براکت سرامیکی شکست یا جدا شد، چه کنیم؟
- نگران نباشید؛ معمولاً وضعیت اورژانسی نیست.
- اگر لبه تیزی لب یا گونه را زخم میکند، روی آن موم ارتودنسی بگذارید.
- قطعه جداشده را اگر از سیم خارج شده نگه دارید و با مطب تماس بگیرید تا برای ترمیم وقت بگیرید.
- تا زمان مراجعه، با آن سمت خوراکی سفت نجوید.
مراقبتها در طول ارتودنسی سرامیکی
- بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید؛ مسواک مخصوص ارتودنسی و مسواک بیندندانی تمیز کردن اطراف براکت را آسانتر میکند.
- نخ دندان مخصوص ارتودنسی یا نخکش استفاده کنید.
- خوراکیهای سفت (آجیل درسته، یخ، مغز استخوان) و چسبناک (تافی، آدامس) را کنار بگذارید و میوههای سفت را قطعهقطعه کنید.
- اگر چای یا قهوه مینوشید، بعد از آن دهان را با آب بشویید یا مسواک بزنید تا کشها کمتر رنگ بگیرند.
- سیگار را کنار بگذارید؛ هم کشها و دندان را لکهدار میکند و هم برای لثه مضر است.
- در ورزشهای برخوردی از محافظ دهانی استفاده کنید.
- نوبتهای تنظیم را به تعویق نیندازید.

هزینه ارتودنسی سرامیکی در اصفهان
هزینه ارتودنسی سرامیکی معمولاً از ارتودنسی فلزی بیشتر است. عوامل اصلی تعیینکننده هزینه:
- نوع و برند براکت (چندکریستالی، تککریستالی، با شیار فلزی یا خودبست)؛
- درمان یک فک یا هر دو فک، یا ترکیب فک بالا سرامیکی و فک پایین فلزی؛
- شدت ناهنجاری و طول دوره درمان؛
- نیاز به درمانهای جانبی مانند کشیدن دندان یا دستگاههای کمکی؛
- نوع نگهدارنده پس از درمان.

هزینه دقیق فقط پس از معاینه و تعیین طرح درمان مشخص میشود. برای آشنایی با محدوده قیمت انواع روشها، صفحه قیمت ارتودنسی در اصفهان را ببینید.
مشاوره ارتودنسی سرامیکی با دکتر محمدعلی ناصری
دکتر محمدعلی ناصری متخصص ارتودنسی و ناهنجاریهای فک و صورت در اصفهان است؛ دانشآموخته دندانپزشکی عمومی از دانشگاه علوم پزشکی تهران و دارای بورد تخصصی ارتودنسی از دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز (شماره نظام پزشکی ۱۲۷۹۰۶).
در جلسه مشاوره، پس از معاینه و بررسی رادیوگرافی، مشخص میشود ارتودنسی سرامیکی برای شرایط شما مناسب است یا روش دیگری نتیجه بهتری دارد، و مدت و هزینه تقریبی درمان توضیح داده میشود.
- ساعات کاری: شنبه تا پنجشنبه، ساعت ۱۶ تا ۲۰
- تلفن مطب: ۰۳۱۳۱۳۱۳۸۴۴ · موبایل: ۰۹۱۳۰۲۱۱۳۱۳
- رزرو نوبت مشاوره · نمونه کارهای ارتودنسی
پرسشهای متداول درباره ارتودنسی سرامیکی
بله. ترکیب براکت سرامیکی در فک بالا و فلزی در فک پایین رایج است؛ دندانهای پایین کمتر دیده میشوند، خطر سایش دندانهای بالا کمتر میشود و هزینه هم پایینتر میآید. تصمیم با متخصص و بر اساس نحوه بسته شدن دندانهاست.
سن بهتنهایی مانع نیست؛ سلامت لثه و استخوان نگهدارنده دندان مهمتر است. اگر ناهنجاری شدید باشد، ممکن است متخصص روش دیگری را پیشنهاد کند.
از فاصله معمول و در عکسهای عادی کمتر از فلزی دیده میشود، اما سیم و براکت از نزدیک قابل تشخیص است. سیم همرنگ یا ماتشده میتواند ظاهر را کمپیداتر کند.
باقیمانده چسب پس از برداشتن براکت توسط متخصص پاک و سطح دندان پرداخت میشود. رعایت بهداشت در طول درمان مهمترین عامل جلوگیری از لکههای سفید اطراف براکت است.












4 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید
لطفا بفرمایید ارتودنسی سرامیکی عارضه جانبی دارد ؟
سلام خیر ارتودنسی سرامیکی هیچ گونه عارضه جدی ندارد
سلام من سی سالمه و تصمیم دارم دندان هایم را ارتودنسی کنم . از چند نفر پرسیدم نظرشون این بود چون سنم بالا رفته نمی تونم از ارتودنسی سرامیکی استفاده کنم و باید از بریس های فلزی استفاده کنم تا نتیجه ببینم . خواستم نظر شما را بپرسم .آیا به نظر شما هم همین طور است ؟
سلام . چون بریس های سرامیکی تحمل فشار کمتری نسبت به بریس فلزی دارند اگر شدت ناهنجاری زیاد باشد توصیه نمی شود . با متخصص ارتودنسی خود مشورت کنید اگر تشخیص دهد ناهنجاری دندان های شما با ارتودنسی سرامیکی رفع می شود مانعی وجود ندارد .