دندان عقل، که به عنوان آسیاب سوم نیز شناخته میشود، آخرین دندانهایی هستند که در دهان رشد میکنند. اغلب در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه بیست سالگی ظاهر میشوند، زمانی که فرد از نظر سنی به “عقل” رسیده است – به همین دلیل به “دندان عقل” معروف شدهاند. در حالی که دندانهای عقل در گذشته برای اجداد ما که رژیم غذایی سختتری داشتند مفید بودند، امروزه اغلب دردسرساز میشوند و برای بسیاری از افراد، کشیدن آنها به یک ضرورت تبدیل میشود.
اگر دندان عقل شما در حال روییدن است و یا قصد کشیدن دندان عقل خود را دارید این از سایت دکتر محمدعلی ناصری، بهترین متخصص ارتودنسی در اصفهان را از دست ندهید. در این مقاله ما به بررسی همه جنبههای دندان عقل میپردازیم، از زمان رویش و مشکلات رایج گرفته تا پروسه جراحی و مراقبتهای بعد از آن.
دندان عقل چیست؟
دندان عقل، چهار دندان آسیاب آخر در انتهای هر ردیف دندان در بالا و پایین دهان هستند. در مجموع، بیشتر افراد چهار دندان عقل دارند، اما برخی ممکن است کمتر یا حتی بیشتر داشته باشند.
چرا دندان عقل اغلب مشکلساز میشود؟
چند دلیل وجود دارد که چرا دندان عقل اغلب به مشکل میخورد:
- کمبود فضا: در طول زمان، فک انسانها کوچکتر شده است. این تکامل باعث شده است که فضای کافی برای رویش صحیح دندان عقل وجود نداشته باشد. در نتیجه، دندان عقل اغلب به صورت نهفته (نهفته در استخوان فک) یا نیمهنهفته (فقط بخشی از دندان از لثه بیرون میآید) باقی میماند.
- نهفتگی دندان عقل: نهفتگی دندان عقل میتواند مشکلات متعددی ایجاد کند، از جمله:
- درد: دندان عقل نهفته میتواند باعث درد و ناراحتی شود، به خصوص هنگام رویش.
- فشار به دندانهای مجاور: دندان عقل نهفته میتواند به دندانهای آسیاب دوم فشار وارد کرده و باعث آسیب به آنها شود.
- عفونت: دندان عقل نیمهنهفته به دلیل دشواری تمیز کردن، مستعد تجمع باکتری و عفونت لثه (پریکرونیت) میشود.
- پوسیدگی دندان: تمیز کردن دندان عقل نهفته یا نیمهنهفته دشوار است و خطر پوسیدگی را افزایش میدهد.
- تشکیل کیست و تومور: در موارد نادر، دندان عقل نهفته میتواند منجر به تشکیل کیست یا تومور شود.

دندان عقل از چند سالگی در میاد؟
دندان عقل معمولاً بین سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی شروع به رویش میکند. البته این بازه سنی تقریبی است و در برخی افراد ممکن است زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد. در موارد نادر، ممکن است دندان عقل اصلاً رویش پیدا نکند و مادامالعمر نهفته باقی بماند. همچنین، برخی افراد ممکن است فقط یک، دو یا سه دندان عقل داشته باشند.
چه زمانی باید دندان عقل کشیده شود؟
تصمیم به کشیدن دندان عقل بستگی به شرایط فردی و مشکلات ایجاد شده توسط دندان عقل دارد. به طور کلی، دندان عقل در شرایط زیر باید کشیده شود:
- نهفتگی دندان عقل: اگر دندان عقل نهفته باشد و علائمی مانند درد، عفونت یا آسیب به دندانهای مجاور ایجاد کند.
- فضای ناکافی: اگر فضای کافی برای رویش صحیح دندان عقل وجود نداشته باشد و دندان عقل باعث فشردگی و نامرتبی دندانهای دیگر شود.
- پوسیدگی دندان یا بیماری لثه: اگر دندان عقل پوسیده شده باشد یا باعث بیماری لثه شود و درمان آن دشوار باشد.
- درد مزمن: اگر دندان عقل به طور مداوم درد ایجاد کند و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
- توصیه ارتودنتیست: در برخی موارد، ارتودنتیست ممکن است برای برنامهریزی درمان ارتودنسی، کشیدن دندان عقل را توصیه کند.
در مقابل، در شرایط زیر ممکن است نیازی به کشیدن دندان عقل نباشد:
- رویش صحیح و بدون مشکل: اگر دندان عقل به طور کامل و صحیح رویش پیدا کرده و هیچ مشکلی ایجاد نکند، ممکن است نیازی به کشیدن آن نباشد.
- فضای کافی و دسترسی آسان برای تمیز کردن: اگر فضای کافی برای تمیز کردن دندان عقل وجود داشته باشد و دندان عقل بهداشت دهان را به خطر نیندازد.
توجه: تصمیم نهایی در مورد کشیدن یا نگهداشتن دندان عقل باید توسط دندانپزشک شما و پس از بررسی دقیق شرایط دهان و دندان شما گرفته شود.
پروسه کشیدن دندان عقل
کشیدن دندان عقل معمولاً یک پروسه سرپایی است که در مطب دندانپزشکی یا کلینیک جراحی دهان انجام میشود. پروسه به طور کلی شامل مراحل زیر است:
- معاینه و برنامهریزی: دندانپزشک ابتدا دهان شما را معاینه کرده و از دندانهای شما عکس رادیوگرافی (پانورامیک یا پریآپیکال) میگیرد. این تصاویر به دندانپزشک کمک میکند تا وضعیت دندان عقل، موقعیت ریشهها و ارتباط آن با ساختارهای اطراف (مانند عصب فک پایین) را بررسی کند و برنامه درمانی مناسب را تعیین کند.
- بیهوشی: قبل از شروع جراحی، ناحیه اطراف دندان عقل بیحس میشود. معمولاً از بیحسی موضعی استفاده میشود، اما در برخی موارد (به ویژه برای کشیدن چند دندان عقل یا در صورت اضطراب بیمار)، ممکن است از آرامبخش (مانند آرامبخش داخل وریدی یا خوراکی) یا بیهوشی عمومی استفاده شود.
- کشیدن دندان عقل: دندانپزشک با استفاده از ابزار مخصوص، لثه را کنار زده و در صورت نیاز، استخوان اطراف دندان عقل را برمیدارد تا دسترسی به دندان آسانتر شود. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد دندان عقل به قطعات کوچکتر تقسیم شود تا راحتتر کشیده شود. پس از کشیدن دندان، ناحیه جراحی تمیز شده و در صورت نیاز، بخیه زده میشود.
- بخیه: (بخیه دندان عقل کی می افتد) در بسیاری از موارد، برای بستن محل جراحی از بخیه استفاده میشود. بخیهها میتوانند جذبی (که خود به خود جذب میشوند) یا غیر جذبی (که نیاز به برداشتن توسط دندانپزشک دارند) باشند. (بخیه جذبی دندان عقل کی خوب میشه) بخیههای جذبی معمولاً ظرف ۷ تا ۱۰ روز جذب میشوند.
دندان عقل بچه کی در میاد؟
دندان عقل آخرین دندانهای دائمی هستند که در دهان رویش پیدا میکنند و معمولاً در سنین نوجوانی و اوایل بزرگسالی (۱۷ تا ۲۵ سالگی) ظاهر میشوند.
کشیدن دندان عقل بالا و پایین
پروسه کشیدن دندان عقل بالا و پایین اصولاً مشابه است، اما ممکن است تفاوتهای جزئی در تکنیک جراحی وجود داشته باشد. به طور کلی، کشیدن دندان عقل پایین به دلیل نزدیکی به عصب فک پایین و چگالی بیشتر استخوان فک پایین، ممکن است کمی پیچیدهتر باشد. با این حال، تجربه و مهارت دندانپزشک نقش اصلی را در موفقیت و سهولت جراحی ایفا میکند.
دندان عقل کی می افتد؟
دندان عقل، مانند سایر دندانهای دائمی، به طور طبیعی “نمیافتد”. تنها راه خارج کردن دندان عقل از دهان، کشیدن آن توسط دندانپزشک است. اگر دندان عقل به طور کامل و صحیح رویش پیدا کند و هیچ مشکلی ایجاد نکند، میتواند مانند سایر دندانهای دائمی، مادامالعمر در دهان باقی بماند.
خلاصه
دندان عقل دندانهای آسیاب آخر هستند که اغلب به دلیل کمبود فضا در فک، مشکلساز میشوند. کشیدن دندان عقل یک پروسه رایج است که میتواند مشکلات ناشی از دندان عقل نهفته، دردناک یا عفونی را برطرف کند. مراقبتهای دقیق بعد از جراحی برای بهبودی سریع و جلوگیری از عوارض ضروری است. اگر در مورد دندان عقل خود سوالی دارید یا احساس ناراحتی میکنید، حتماً با دندانپزشک خود مشورت کنید.
سوالات متداول
بعد از کشیدن دندان عقل کی گاز استریل را برداریم؟
بلافاصله بعد از جراحی، یک تکه گاز استریل روی ناحیه جراحی قرار داده میشود تا خونریزی را کنترل کند. گاز استریل را به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه محکم گاز بگیرید. پس از این مدت، گاز را بردارید. در صورت ادامه خونریزی، یک تکه گاز استریل جدید را به مدت ۳۰ دقیقه دیگر گاز بگیرید.
درد دندان عقل تا کی ادامه دارد؟( درد کشیدن دندان عقل تا کی ادامه دارد؟)
بعد از جراحی، درد و ناراحتی طبیعی است. مسکنهای تجویز شده توسط دندانپزشک را طبق دستور مصرف کنید. برای کاهش درد و تورم، میتوانید از کمپرس سرد بر روی ناحیه بیرونی صورت (به مدت ۲۰ دقیقه در هر ساعت) در ۲۴ ساعت اول استفاده کنید. درد معمولاً طی ۲ تا ۳ روز اول کاهش مییابد. در صورت افزایش درد یا عدم تسکین با مسکن، حتماً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
آیا تورم و کبودی بعد از کشیدن دندان عقل طبیعی است؟
تورم و کبودی در ناحیه صورت بعد از جراحی دندان عقل شایع است و معمولاً در روز دوم یا سوم به اوج خود میرسد. برای کاهش تورم، از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول و کمپرس گرم بعد از ۲۴ ساعت اول استفاده کنید.
آیا خونریزی بعد از کشیدن دندان عقل خطرناک است؟
مقدار کمی خونریزی در ۲۴ ساعت اول بعد از جراحی طبیعی است. از مکیدن، تف کردن شدید و شستشوی دهان با فشار در روز اول خودداری کنید، زیرا این کارها میتواند باعث افزایش خونریزی شود. در صورت خونریزی شدید، با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
بعد از جراحی دندان عقل کی مسواک بزنیم؟
روز بعد از جراحی، میتوانید به آرامی مسواک زدن را شروع کنید، اما از مسواک زدن مستقیم روی ناحیه جراحی خودداری کنید. از روز بعد از جراحی، دهان خود را به آرامی با آب نمک گرم (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب گرم) ۳ تا ۴ بار در روز شستشو دهید. از دهانشویه حاوی الکل خودداری کنید.
بعد از کشیدن دندان عقل کی بستنی بخوریم؟
در ۲۴ ساعت اول، فقط مایعات و غذاهای نرم و خنک مانند سوپ ولرم، پوره سیبزمینی، ماست، بستنی و ژله مصرف کنید. خوردن بستنی به دلیل خنک بودن و نرم بودن، در روزهای اولیه بعد از جراحی توصیه میشود. از خوردن غذاهای سفت، ترد، گرم و تند خودداری کنید. از نی برای نوشیدن مایعات استفاده نکنید، زیرا مکیدن میتواند باعث ایجاد لخته خون و تاخیر در بهبودی شود.
عد از جراحی دندان عقل تا کی سیگار نکشیم؟
از سیگار کشیدن حداقل تا ۷۲ ساعت بعد از جراحی خودداری کنید. بهتر است برای مدت طولانیتری سیگار نکشید، زیرا سیگار کشیدن میتواند روند بهبودی را کند کرده و خطر “درای ساکت” (حفره خشک) را افزایش دهد. از مصرف الکل نیز در ۲۴ ساعت اول خودداری کنید، زیرا میتواند با داروها تداخل داشته باشد و خونریزی را افزایش دهد.
آیا بعد از جراحی دندان عقل می توان ورزش کرد؟
در روز جراحی استراحت کنید و از انجام فعالیتهای سنگین خودداری کنید. فعالیت بدنی شدید میتواند باعث افزایش خونریزی و تورم شود.
حفره خشک دندان بعد از کشیدن دندان عقل چیست؟
درای ساکت یک عارضه دردناک است که در برخی موارد بعد از کشیدن دندان عقل رخ میدهد. در این حالت، لخته خون محافظ که در حفره دندان تشکیل میشود، زودتر از موعد از بین میرود و استخوان و اعصاب زیرین در معرض دید قرار میگیرند. علائم درای ساکت شامل درد شدید و ضرباندار که معمولاً ۳ تا ۴ روز بعد از جراحی شروع میشود، بوی بد دهان و طعم نامطبوع در دهان است. در صورت مشاهده علائم درای ساکت، فوراً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
جای کشیدن دندان عقل کی خوب میشه؟
بهبودی اولیه لثه معمولاً در طی ۱ تا ۲ هفته اول اتفاق میافتد. جای کشیدن دندان عقل کی خوب میشه؟ بهبودی کامل استخوان فک و پر شدن کامل حفره دندان ممکن است چند ماه طول بکشد. حفره دندان عقل کی پر میشود؟ حفره به تدریج با بافت استخوانی جدید پر میشود.
حفره دندان عقل کی پر میشود؟
پر شدن کامل حفره با استخوان جدید چند ماه طول میکشد.














357 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید
سلام من ۱۳ سالمه و جای دندون عقلم درد میکنه بقیه میگن دندون عقلت داره درمیاد
مشکلی نیست که زود داره درمیاد؟ و بنظرتون مربوط به بلوغ میشه؟
سلام طبیعیه مشکلی پیش،نمیاره
سلام خسته نباشید من ۱۱سالمه یه دندون داره داخل لثه ام در میاد اصلا درد ندارم آیا این دندان عقل هست؟
باید معاینه حضوری انجام شود
با سلام و درود
وقت بخیر
جناب آقای دکتر بنده ۲۶ ساله هستم و اخیرا ارتودنسی انجام دادم و طبق تشخیص پزشک مشکل اوپن بایت دارم. تا الان هیچ کدوم از دندان های عقل من رویش نداشتند. آیا این موضوع طبیعیه؟
ممنون میشم جواب سوال من رو بدید
باید عکس رادیولوژی و مراجعه حضوری باشه تا نظر را اعلام کنم
سلام آغا خوب هستین
من ۱۵سالم اس و فکر کنم دندان عقلم
بیرون میشه چون چند روزی است کاملا درد دارد
آیا دندان عقل افراد میتواند در چنین سن بروز کند؟
بله امکانش هست به متخصص ارتو برای معاینه مراجعه کنید
سلام خسته نباشید آقای دکتر من ۳۰ سالمه دوتا دندون عقلای پایینی کجکی رفتن از لثه در نیامدن بیرون و تمام دندونام قروچه شدن هم بالا هم پایین الان یک سال هست و ممکنه از دندون عقلم باشه؟
باید برای معاینه بیشتر به متخصص جراحی فک و صورت مراجعه کنید
باسلام آقای دکتر خسته نباشید بنده ۲۷سالمه وتا الان هیچ رویش دندان عقل نداشته ام یعنی امکانش هست به مرور دربیاد دندان عقلم
سلام بله تا ۳۵ سالگی امکانش هست
سلام آقای دکتر . من ۳۳ سالمه و دارم دندون درمیارم دردش بیش از اندازه زیاده و خودم دندون و مشاهده کردم . ب نظر شما دردش طبیعیه ؟
بله